Cezanın hafta sonu ya da gece çekilmesi nasıl istenir

Kısa bir hapis cezası alan kişi için asıl endişe çoğu zaman işi ve ailesidir. Kanun bu noktada bir ara yol bırakmıştır: cezanın kesintisiz değil, hafta sonları ya da geceleri çektirilmesi. 5275 sayılı Kanun m. 110/1'e göre infaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine bunu kararlaştırabilir. Aşağıda şartları, saatleri ve başvuruyu anlatıyorum.

Hangi cezalar bu usule uygun?

Sınır, suçun türüne göre değişir. Kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezası bu usule konu olabilir. Bu sınırlar 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla yükseltilmiştir; eski metinde bir yıl altı ay ve üç yıl yazıyordu. Eski bilgilerle kaynak okuyanlar bu yüzden yanlış sonuca varabilir.

Bir nokta daha: ölçüt "toplam" cezadır. Birden çok mahkûmiyetiniz varsa toplamın sınırın altında kalması gerekir.

Kapsam dışı kalanlar da var. m. 110/9'a göre terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler, koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler ve m. 105/A'nın altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilenler bu usulden yararlanamaz.

İki ayrı usul: hafta sonu ve gece

Kanun iki seçenek tanımlar. Birincisi hafta sonları: her hafta cuma günleri saat 19.00'da girmek ve pazar günleri aynı saatte çıkmak. İkincisi geceler: hafta sonları hariç her gün saat 19.00'da girmek ve ertesi gün saat 07.00'de çıkmak. Hangisinin işinize uyduğu çalışma düzeninize bağlıdır.

4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla eklenen bir cümle de var: hafta sonu usulü, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının düzen ve işleyişine göre, süresi aynı olmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilir. Hafta sonu çalışan biri için bu önemlidir; ancak bu uyarlamayı ceza infaz kurumu yapar, doğrudan talep hakkı olarak okumayın.

Varsayımsal bir örnek düşünelim

Bir market çalışanının, kasten işlediği bir suç nedeniyle toplam iki yıl hapis cezası aldığını varsayalım. Sınırın altında olduğu için hafta sonu ya da gece infazı talep edilebilir. Çalışan hafta sonları da çalışıyorsa, hafta sonu usulünü seçmenin anlamı olmaz; dilekçede hafta içi uygulanması da gündeme getirilebilir. İşyeri çalışma çizelgesi ve ailevi durum belgeleri dilekçeye eklenirse hâkimin takdirine somut zemin sağlar. Bu yalnızca bir okuma örneğidir, sonuç öngörmez.

Başvuru nasıl yapılır?

Talep, infaz hâkimliğine yazılı olarak verilir. Dilekçede şunlar yer almalıdır: kimlik bilgileri, hükmün özeti ve kesinleşme tarihi, toplam ceza süresi, hangi usulün istendiği (hafta sonu mu, gece mi) ve nedenleri. Çalışma durumunu gösteren işyeri yazısı, bakmakla yükümlü olduğunuz kişilere ilişkin belgeler ve sağlık raporları eklenebilir.

İnfaz hâkimliği süreçlerinin genel çerçevesi için infaz hakimliğine şikâyet nasıl yapılır yazısını okuyabilirsiniz. Karar aleyhinize çıkarsa itiraz yolu için infaz hakimliği kararına itiraz süresi ve yolu yazısına bakın.

Uygulamada nelere dikkat edilir?

Bu usul, cezanın hafifletilmesi değildir. Toplam süre değişmez; yalnızca kurumda geçirilen zaman dilimleri farklı düzenlenir. Özel infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazeret olmaksızın uyulmazsa usulün uygulanmasına son verilir ve infaza genel hükümlere göre ceza infaz kurumlarında devam edilir (m. 110/7); dönüş ihlali konusunda izinden dönmeyen hükümlüye ne ceza verilir yazısındaki türden sonuçlar gündeme gelebilir. Kurum yönetimiyle iletişimi açık tutmak ve işyeri çizelgesindeki değişiklikleri hemen bildirmek gerekir.

Bir diğer pratik hata, bu usulü evde infazla karıştırmaktır. Evde infazda kişi cezasını konutunda çeker; hafta sonu ve gece usulünde ise ceza infaz kurumunda çektirilir. Konutta infaza ilişkin şartlar için yaşlı ve kadın hükümlüler için konutta infaz şartları yazısına bakabilirsiniz.

Koşullu salıverilme ile ilişkisi

Hafta sonu veya gece infazı, koşullu salıverilme veya denetimli serbestlik hesabını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bu hesap ayrıca yapılır. Süre hesabı için koşullu salıverilmeye ne kadar kaldı yazısı yardımcı olur.

İş ve aile durumu nasıl belgelenir

Hâkimin takdirinde somut belgeler ağırlık taşır. Çalışan biri için işyerinden alınmış çalışma yazısı, vardiya çizelgesi ya da SGK hizmet dökümü uygundur. Serbest çalışan biri için vergi levhası veya oda kaydı kullanılabilir. Aile yönünden bakıma muhtaç çocuk, hasta ebeveyn ya da engelli yakın varsa bunu gösteren sağlık raporu ve nüfus kaydı dilekçeye eklenmelidir. Gerekçe ne kadar somutsa hangi usulün neden seçildiği o kadar net anlaşılır.

Uygulama başladıktan sonra

Hafta sonu veya gece infazına karar verildiğinde hükümlü, belirlenen giriş saatinde kurumda bulunmak zorundadır. Kurumda kaldığı süre cezadan sayılır. Uygulamaya uymamak, devamlılığı bozacağı için ayrı sorunlara yol açabilir; infaz sürecindeki yükümlülükler hakkında genel bilgi için infaz hesabı yanlışsa ne yapılır yazısına da bakabilirsiniz.

Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlikle ilişkisi

Hafta sonu ya da gece infazı, cezanın çekilme biçimini değiştirir; koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik gibi diğer haklar ise ayrı hesaplanır. Kuruma girilen süreler cezadan sayıldığı için bu usulde geçirilen zamanın hesaba nasıl yansıdığı, tahliye tarihinin öğrenilmesinde önem kazanır. Hangi tarihte hangi haktan yararlanabileceğinizi görmek için koşullu salıverilme nasıl hesaplanır ve denetimli serbestlikten kaç yıl kala yararlanılır yazılarını birlikte okumak yararlı olur. İki imkânı birlikte planlamak daha sağlıklı olur.

Günlük planın kurulması

Karar çıktıktan sonra iş yerinize de bilgi vermeniz gerekebilir. Cuma akşamı ya da her gece 19.00'da kurumda olmak, vardiya düzeninizi ve ulaşım planınızı baştan kurmayı gerektirir. Giriş yerine uzaklık, yol süresi ve toplu taşıma saatleri bu planın parçasıdır.

Ne yapmalısınız?

Önce toplam cezanızı ve suçun kasten mi taksirle mi işlendiğini hükümden netleştirin. Çalışma çizelgenizi belgeleyin. Hangi usulü, hafta sonu mu gece mi, tercih edeceğinize iş düzeninize bakarak karar verin.

Dosyanıza göre dilekçe hazırlamak için ceza hukuku çalışma alanımıza bakabilirsiniz. Hükmünüz ve çalışma belgelerinizle birlikte iletişim sayfasından telefonla ya da WhatsApp'tan bize ulaşabilirsiniz. Cezaevine giriş tarihi yaklaşmışsa, talebi erken vermek karar çıkana kadar geçen süreyi yönetmeyi kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Dayanak mevzuat

• 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 110

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; yazının tarihine dikkat edin.