İnternetten çocukla cinsel içerikli yazışma suç mu

Çocukla internet üzerinden cinsel içerikli yazışmanın tek bir suç adı yok. Mesajın ne dediği, bir görüntü gönderilip gönderilmediği, çocuğun kaç yaşında olduğu ve karşı taraftan ne istendiği hangi maddenin devreye gireceğini belirliyor. Aynı ekran görüntüsü bir dosyada taciz, bir başkasında müstehcenlik, üçüncüsünde istismar olarak ele alınabilir.

Mesajın içeriğine göre üç ihtimal

Birincisi cinsel amaçlı taciz. TCK 105/1'e göre bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi, fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Yetişkin mağdurda seçimlik adli para cezası da var, çocukta yok. Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması ise 105/2-d bendi gereği cezayı yarı oranında artırır. Yani sosyal medyada ya da mesajlaşma uygulamasında yapılan taciz bu artırımla birlikte dört buçuk yıla kadar gidebilir.

İkincisi müstehcenlik. TCK 226/1 çocuğa müstehcen görüntü, yazı ya da söz içeren ürünleri veren, bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinletene altı ay ile iki yıl arası hapis ve adli para cezası öngörür. Çocuğa cinsel içerikli bir video göndermek ya da bir cinsel hikâyeyi yazıyla okutmak bu bendin alanındadır.

Üçüncüsü çocuğun cinsel istismarı. Çocuk on beş yaşını tamamlamamışsa, ona karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış TCK 103 kapsamındadır. Bir kamera karşısında cinsel davranış sergilemesini istemek, canlı yayında bunu yaptırmak gibi fiziksel temas içermeyen hâllerin 103'e mi, 105'e mi, 226'ya mı gireceği dosyanın somut olgularına göre tartışılır. Kanun metni bu ayrımı tek başına çözmez; bu yüzden ilk ifadede mesajların tam metni ve sırası kritik olur.

Görüntü işin içine girdiğinde ceza çok ağırlaşır

Çocuktan cinsel görüntü istemek ve almak ayrı bir tehlikedir. TCK 226/3, müstehcen ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişiye beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası verir. Bu ürünleri satanı, nakledeni, depolayanı, bulunduranı ya da başkalarının kullanımına sunanı ise iki yıldan beş yıla kadar hapis bekliyor. Telefonunuzda bir çocuğun çıplak fotoğrafı bulunuyorsa, çocuk bunu kendisi göndermiş olsa bile, fiil bulundurma sayılabilir.

Görüntü gönderildikten sonra "yayarım" denmişse iş şantaja kayar. TCK 107/2, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı tehdidinde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörür. Çocuğa yönelik tehditte TCK 106 da ayrıca gündeme gelir.

Karşıdaki kişinin yaşı

"Yaşını bilmiyordum" cümlesi çok kurulur. TCK 30/1'e göre suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen kişi kasten hareket etmiş olmaz. Çocuğun yaşı bu unsurlardan biridir. Ancak mahkeme bu savunmayı yalnız beyana bakarak kabul etmez. Profil fotoğrafı, okul bilgisi, yazışmadaki dil, arkadaş listesi, ebeveynden söz edilmesi gibi işaretler tek tek tartılır. Karşı tarafın "ben on sekizim" demesi de tek başına yetmez; çevrede çocuk olduğunu gösteren işaretler fazlaysa savunma zayıflar.

Ebeveyn ya da yakın olarak ne yapılır

Çocuğun telefonunda bu tür yazışmalar bulunduğunu fark eden bir ebeveyn ilk iş olarak ekran görüntüsü, hesap adı, kullanıcı numarası ve tarih bilgilerini saklamalı. Hesabı hemen engellemek ya da konuşmayı silmek, delilin kaybolmasına yol açabilir. Çocuğu suçlamadan konuşmak da bu aşamada önemli; çocuk korktuğunda anlatmayı keser.

Şikâyet ve ihbar, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir (CMK 158); yazılı olabileceği gibi sözlü olarak tutanağa da geçirilir. Taciz suçu şikâyete bağlıdır, süre şikâyet hakkı olanın fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı aydır (TCK 73). Müstehcenlik ve çocuğun istismarı ise şikâyete bağlı değildir. Taciz bakımından bu süreyi kaçırmamak önemlidir.

Yazışma delil olarak nasıl toplanır

Konuşmalar uygulamanın sunucusunda durur, ama dosyaya girmesi için tarih, saat, kullanıcı adı ve numarayla birlikte tam akışın saklanması gerekir. Tek bir ekran görüntüsü bağlamı taşımaz; savcılık konuşmanın baştan sona okunmasını ister. Hesabın kime ait olduğu ve hangi cihazdan bağlanıldığı konusunda savcılık platformdan ve erişim sağlayıcıdan bilgi isteyebilir. Çocuğun cihazındaki kayıt, ebeveynin elindeki cihaz üzerinden adli bilişim incelemesine alınabilir. Çocuğun kendi anlatımı ise mümkünse uzmanlar eşliğinde, bir kez ve özel ortamda alınır (CMK 236).

Hakkında isnat bulunan kişi açısından bu, yazışmanın tamamının ne dediğinin belirleyici olduğu anlamına gelir. Savcılığın seçtiği iki üç satır çoğu zaman bağlamdan kopuktur; yaşı, sohbetin kimin başlattığını ve konuşmanın seyrini gösteren bölümler de dosyaya girer.

Hakkınızda şikâyet varsa

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yapılamaz (CMK 253/3); anlaşma ya da özür tek başına dosyayı kapatmaz. Mesajları ya da görüntüleri silmek de çare değildir. Adli bilişim incelemesi silinen veriyi geri getirebilir, silme çabası ise delilleri karartma şüphesi olarak okunur ve tutuklama nedeni sayılabilir (CMK 100/2-b).

Bilgisayar ve kütüklerde arama ve kopya çıkarma, CMK 134 uyarınca hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcı kararıyla ve yirmi dört saat içinde hâkim onayıyla yapılır; şifre çözülemezse cihaza el konulabilir. Anayasa Mahkemesi bu maddeyi iptal etti, ancak iptal 25 Şubat 2027'de yürürlüğe girecek; o tarihe kadar mevcut metin uygulanıyor. İfadeye çağrıldıysanız susma hakkınız ve avukat yardımından yararlanma hakkınız var; bu hakları ifadeden önce kullanmak meşru savunma hakkıdır.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: yirmi iki yaşındaki bir genç, oyun platformunda tanıştığı biriyle haftalarca yazışıyor. Karşı taraf profilinde on sekiz yaşında olduğunu yazmış, ama bir noktada "yarın sınavım var, annem bakmasın" diyor. Genç ondan fotoğraf istiyor, gelen görüntüyü telefonuna kaydediyor. Yaş sonradan on dört çıkıyor. Burada savcılık, mesajların içeriğine göre 105, 226 ve 103 ihtimallerini ayrı ayrı sorgular; kaydedilen fotoğraf 226/3 bakımından ayrıca değerlendirilir. Gencin yaşı bilmediği savunması, "sınavım var" gibi cümlelerin ne zaman yazıldığına ve diğer işaretlere göre tartılır. Sonuç tahmini yapılamaz; yazışmanın tamamı ve gönderilen görüntünün durumu belirleyici olur.

Cezanın seyrini belirleyen etkenler

Aynı mesajlaşma, karşı tarafın yaşına, tekrar sayısına ve görüntü alınıp alınmadığına göre farklı cezalara bağlanır. Tek seferlik uygunsuz bir mesaj ile haftalarca süren, görüntü isteği içeren bir yazışma aynı biçimde değerlendirilmez. Çocuğun korkutulup korkutulmadığı, kimliğin gizlenip gizlenmediği, çocuk üzerinde güven kurulduktan sonra mı yoksa ilk mesajda mı cinsel içeriğe geçildiği de mahkemenin takdirini etkileyen olgulardır. Bu kadar çok değişkenin bulunduğu bir alanda, kanundaki aralıktan sonuç çıkarmak yanıltıcı olur.

Hangi mahkemeye gider

Cezanın üst sınırı belirleyicidir. 105 ve 226/1 dosyalarına asliye ceza mahkemesi bakar. 226/3'ün üretim fıkrasının üst sınırı on yıl olduğu için o da asliye cezada görülür; 103'ün temel istismar hâli on yılı aşan ceza öngördüğünden ağır cezaya gider; üst sınırı sekiz yıl olan sarkıntılık düzeyindeki istismar ise asliye cezada kalır (5235 sayılı Kanun m. 11, 12, 14). Çocuğa karşı işlenen taciz suçunun ayrıntısı için çocuğa karşı cinsel taciz cezası, müstehcen içeriğin gösterilmesi için çocuğa müstehcen içerik göstermek yazısına bakabilirsiniz.

Zaman kaybetmeden danışmak

Bu tür dosyalarda ilk ifade ile telefonun incelenmesi birbirine yakın günlerde gelir. Yazışmaların bir ebeveyn tarafından fark edildiği ya da kolluktan çağrı geldiği anda durumunuzu anlatmak için bizi arayabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Telefonla ilk görüşmede hangi maddenin gündeme geldiği, ifadeden önce nelerin hazırlanması gerektiği konuşulur. İletişim sayfasında bilgiler yer alıyor; çalışma alanımız için ceza hukuku sayfasına, ifade aşaması için cinsel suç soruşturmasında ifade verme yazısına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dayanak mevzuat

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 30, 73, 103, 105, 106, 107, 226
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100, 134, 158, 236, 253
• 5235 sayılı Kanun m. 11, 12, 14

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; yazının tarihine dikkat edin.