KISACA
- TCK 227 fuhşun kendisini değil, fuhşa teşvik, aracılık, yer temini ve kazançtan yararlanma gibi fiilleri cezalandırır; madde metninde fuhuş yapan kişiye ceza öngören bir fıkra yoktur.
- Yetişkine karşı fuhşa teşvik veya aracılık iki yıldan dört yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adli para cezasıdır (227/2).
- Çocuğa karşı fiiller dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası gerektirir (227/1).
- Cebir, tehdit veya hile kullanılırsa ceza yarısından iki katına kadar, örgüt faaliyetiyle işlenirse yarı oranında artırılır.
- Fuhuş, CMK 135 ve 140'taki teknik takip kataloglarında yer alır; tutuklama nedenini var sayan CMK 100/3 kataloğunda ise yoktur.
TCK 227 hakkında en çok yanlış bilinen şey, maddenin kimi cezalandırdığı. Fuhuş yapan kişiye ceza öngören bir fıkra yok. Madde, fuhşa teşvik edenleri, bunun yolunu kolaylaştıranları, aracılık edenleri, yer temin edenleri ve fuhuş yapan kişinin kazancından geçimini sağlayanları hedef alıyor. Çocuğa karşı işlenen fiiller dört yıldan on yıla, yetişkine karşı işlenenler iki yıldan dört yıla kadar hapisle karşılanıyor. Soruşturma geçiren biri için asıl soru, kendisine hangi fıkradan fiil isnat edildiği.
Madde dört ayrı suç tipi taşıyor
227/1 çocuğa yönelik. Çocuğu fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran, bu maksatla tedarik eden veya barındıran ya da çocuğun fuhşuna aracılık eden kişi dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası alıyor. Fıkra bir de hazırlık hareketlerini tamamlanmış suç gibi cezalandırıyor. Çocuk kavramı TCK 6'ya göre on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi ifade eder. Bu fıkranın ayrıntısı için çocuğu fuhşa teşvik cezası yazısına bakabilirsiniz.
227/2 yetişkinlere ilişkin. Bir kimseyi fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran ya da fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adli para cezası alıyor. Aynı fıkra, fuhşa sürüklenen kişinin kazancından yararlanılarak kısmen veya tamamen geçimin sağlanmasını fuhşa teşvik sayıyor. Yani fuhuş yapan kişinin parasıyla ev kirası ya da gündelik masraf karşılayan kişi, ayrıca bir teşvik fiili aranmadan bu fıkranın kapsamına girebiliyor. Yer temini ve aracılığın ayrıntıları fuhşa aracılık ve yer temini yazısında.
227/3 ürünlerle ilgili: fuhşu kolaylaştırmak veya aracılık etmek amacıyla hazırlanmış görüntü, yazı ve sözleri içeren ürünleri veren, dağıtan veya yayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden iki bin güne kadar adli para cezası alıyor. İnternet ilanı soruşturmaları sıklıkla bu fıkra ile ikinci fıkra arasında tartışılıyor.
Ağırlaştırıcı hâller
227/4, cebir veya tehdit kullanarak, hile ile ya da çaresizliğinden yararlanarak bir kimseyi fuhşa sevk eden veya fuhuş yapmasını sağlayan kişi hakkında yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezayı yarısından iki katına kadar artırıyor. 227/5, bu suçların eş, üstsoy, kayın üstsoy, kardeş, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı ya da koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından, ya da kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılmasıyla işlenmesinde cezayı yarı oranında artırıyor. 227/6, suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen fiillere de yarı oranında artırım getiriyor.
Artırım nedenleri ayrı ayrı sayılmış fıkralarda yer alıyor, bu yüzden aynı dosyada birden fazla hâlin bulunup bulunmadığı ve her birinin delille desteklenip desteklenmediği tartışılır. Mahkeme gerekçesinde hangi fıkradan neden artırım yaptığını göstermek zorunda. Yetişkinlere karşı hile ya da çaresizlik iddiası dosyada somut bir dayanağa ihtiyaç duyar; "ihtiyacı vardı" demek tek başına yeterli değil.
Soruşturma nasıl başlar
Fuhuş soruşturmaları kendiliğinden, yani kolluğun fiziki ya da teknik takibiyle, ya da ihbar üzerine başlar. Madde şikâyete bağlı olmadığı için fuhşa sürüklenen kişinin şikâyetçi olmaması soruşturmayı durdurmaz. Savcılık takip, ihbar, ilan taraması ya da operasyon sonrası tutanaklara dayanarak işlem yapar.
Teknik tedbirler konusunda kanun fuhşa geniş yer veriyor. CMK 135'teki iletişimin dinlenmesi katalogunda ve CMK 140'taki teknik araçlarla izleme katalogunda fuhuş (madde 227) ayrıca sayılı. CMK 133'teki şirkete kayyım atanması katalogunda da fuhuş var. Yani ilan yoluyla ya da iş yeri üzerinden yürüyen bir dosyada telefon dinleme, kamera izleme ve işletmeye kayyım atanması birlikte gündeme gelebilir. Telefon dinlemenin şartları ve şirkete kayyım atanması ayrı yazılarda anlatılıyor.
Gözaltı ve ifade
Yakalanan kişi için genel gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderme için zorunlu süre hariç, yirmi dört saati geçemez (CMK 91/1). Toplu olarak işlenen suçlarda delillerin toplanmasındaki güçlük ya da şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir (91/3); toplam süre dört güne çıkabilir. CMK 91/4 ise fuhuşu sayarak suçüstü hâlinde kolluk amirlerine yirmi dört saate kadar, toplu suçlarda kırk sekiz saate kadar gözaltı yetkisi tanıyor; kişi bu halde en geç kırk sekiz saat, toplu suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılıyor.
İfadeden önce size yüklenen suçun anlatılması, müdafi seçme ve avukatın ifadede hazır bulunma hakkı, açıklamada bulunmama hakkı ve somut delillerin toplanmasını isteme hakkı hatırlatılmak zorundadır (CMK 147). Gözaltına itiraz için CMK 91/5 uyarınca yakalanan kişi, müdafii, eşi veya yakınları hemen salıverilmeyi sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim evrak üzerinden derhâl ve yirmi dört saat dolmadan karar verir. Süreçte neler olacağını gözaltına alınınca neler olur yazısında adım adım bulabilirsiniz.
Tutuklama ve adli kontrol
Fuhuş, CMK 100/3'teki katalog suçlar arasında değil. Bu, tutuklama nedeninin kendiliğinden var sayılamayacağı anlamına geliyor. Hâkim kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delilleri ve kaçma, delil karartma ya da baskı gibi somut bir nedeni arar; işin önemi ve beklenen cezayla ölçülü olmayan bir tutuklama verilemez (CMK 100/1). Tutuklama yerine adli kontrol tedbirinin yeterli olup olmadığı da ayrıca tartışılır. Tutuklamaya itiraz iki hafta içinde yapılır.
Varsayımsal bir örnek
Varsayımsal bir örnek düşünelim: Bir apartman dairesinde üç kişi kalıyor, dairenin kirasını bir kişi üstlenmiş ve komşuların ihbarıyla polis daireye geliyor. Savcılık, kirayı ödeyen kişiyi 227/2 kapsamında yer temin etmekle suçluyor. Savunma bu dosyada kiracının dairenin ne için kullanıldığını bilip bilmediğine, kira bedelinin kimin parasıyla ödendiğine, iletişim kayıtlarında aracılık gösteren bir şey bulunup bulunmadığına ve ihbar sahibinin gördüklerinin kanıt gücüne bakar. Bu bir sonuç tahmini değil; sorunun hangi parçalara ayrıldığını gösteren bir çerçeve.
Dava aşaması ve sonuç
Dava asliye ceza mahkemesinde görülür; fuhuşa ilişkin fıkraların en üst sınırı on yıl olduğu için "on yıldan fazla hapis" ölçüsüne girmez ve ağırlaştırıcı nedenler görev bakımından dikkate alınmaz (5235 sayılı Kanun m. 12, 14). Dava zamanaşımı TCK 66/1 uyarınca, 227/1'de beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektirdiği için on beş yıl, 227/2 ve 227/3'te sekiz yıldır; dosyadaki nitelikli hâller zamanaşımı süresi belirlenirken de gözetilir (66/3).
227/2'nin alt sınırı iki yıl olduğu için temel cezanın alt sınırdan belirlenmesi hâlinde dahi, hükmedilen ceza iki yılı aşmıyorsa HAGB (CMK 231) ve erteleme (TCK 51) tartışılabilir; bunların her biri dosyadaki kişisel şartlara ve mahkemenin takdirine bağlıdır. Çocuğa karşı işlenen fiillerde alt sınır dört yıl olduğu için bu kapılara ulaşmak çok daha zordur.
Sık yapılan hatalar
İfade sürecinde kişi, durumu ya da ilişkisini "toparlamak" için konuşuyor ve kendi eliyle yer temini ya da kazançtan yararlanma beyanı üretiyor. "Kirayı ben ödüyordum" cümlesi, bağlamından koparsa 227/2'nin kazançtan yararlanma bendi gibi okunabilir. Başka bir hata, ilan hesabını ve cihazlarını soruşturma öncesinde silmek ya da kapatmak; bu, delil karartma şüphesi doğurur ve tutuklama nedeni olarak değerlendirilebilir (CMK 100/2-b).
Dosyanıza göre ilk adım
Fuhuş soruşturmasında cevap, kendinize isnat edilen fıkrada. Gözaltı sürelerinin ve ifade hakkının çok hızlı işlediği bir soruşturmada ilk saatlerde alınan hukuki destek ifade tutanağını belirler. Durumunuzu anlatmak için iletişim sayfasındaki numarayı arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz; konunun genel çerçevesi için ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fuhuş yapan kişi TCK 227'ye göre cezalandırılır mı?
Madde metni fuhşa teşvik, kolaylaştırma, aracılık, yer temini ve fuhuş yapanın kazancından yararlanma gibi fiilleri cezalandırır. Fuhuş yapan kişiye ceza öngören bir fıkra yoktur; hatta 227/8, fuhşa sürüklenen kişinin tedaviye veya psikolojik terapiye tâbi tutulabileceğini söyler.
Fuhuş suçunda gözaltı süresi kaç gündür?
Genel kural CMK 91/1 uyarınca yakalamadan itibaren yirmi dört saattir. Toplu işlenen suçlarda savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir. Suçüstü hâlinde kolluk amiri de yirmi dört saate kadar gözaltı kararı verebilir (CMK 91/4).
Fuhuş suçunda tutuklama kaçınılmaz mı?
Hayır. Fuhuş CMK 100/3'teki katalog suçlar arasında olmadığı için tutuklama nedeni kendiliğinden var sayılmaz. Hâkim kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delilleri ve kaçma, delil karartma ya da baskı gibi somut bir nedeni arar; ölçülülük şartı da aranır.
Fuhuş suçuna hangi mahkeme bakar?
Fuhşa ilişkin fıkraların en üst sınırı on yıl olduğundan, on yıldan fazla hapis gerektiren suçları sayan 5235 sayılı Kanun m. 12 kapsamına girmez. Dava asliye ceza mahkemesinde görülür.
Fuhuş suçu şikâyete bağlı mı?
Hayır. Madde şikâyete bağlı değildir, savcılık haber aldığı anda resen soruşturur. Fuhşa sürüklenen kişinin şikâyet etmemesi ya da vazgeçmesi soruşturmayı kendiliğinden bitirmez.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66, 227
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 91, 100, 133, 135, 140, 147
- 5235 sayılı Kanun m. 11, 12, 14
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; yazının tarihine dikkat edin.