KISACA
- Şifresini bilmediğiniz bir wifi ağının şifresini kırıp bağlanmak, bilişim sistemine hukuka aykırı girme olarak değerlendirilebilir; ceza bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 243/1).
- Abonelik bedeli karşılığı yararlanılan bir hizmete girildiği için ceza yarı oranına kadar indirilebilir (TCK 243/2).
- Ağdaki trafiği teknik araçla izlemek ayrı ve daha ağır bir suçtur: bir yıldan üç yıla kadar hapis (TCK 243/4).
- Yalnızca şifre kırma programını bulundurmak da, münhasıran bu tür suçlar için yapılmışsa, TCK 245/A kapsamında bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirebilir.
- Komşunuzun şifresini kendisi verdiyse ya da ağ açıksa girişin hukuka aykırılığı ve kast tartışılır; her olay kendi koşullarıyla incelenir.
Komşunun wifi şifresini kırmak, hukukta “komşunun internetinden yararlanıyorum, kimseye zararım yok” gibi görünse de suç riski taşıyan bir fiil. Cevap fiilin nasıl yapıldığına göre değişiyor: şifreyi bilgisayar programıyla kırmak, kendisine sorup öğrenmek ve açık bir ağa bağlanmak aynı değil.
Önce soru: bağlantı izinli miydi?
TCK 243/1, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilmesini öngörür. Suçun merkezinde “hukuka aykırı olarak” ifadesi var. Şifre, ağ sahibinin “buraya yalnız ben ve izin verdiklerim girsin” kararının teknik göstergesi. Onu aşmak, yani şifreyi kırmak ya da tahmin etmek, izinsiz girişin en açık hâli sayılır.
Modem ve router'ın bir bilişim sistemi sayılıp şifreli ağa bağlanmanın bu sisteme girmek anlamına gelip gelmediği uygulamada tartışılır. Ayrıca yalnızca internet hattından yararlanmanın “sisteme giriş” sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır; bazı olaylarda mesele hizmet hırsızlığı mı, bilişim suçu mu sorusuna dönüşür. Bu belirsizlik yüzünden aynı fiil için farklı savcılıkların farklı sonuçlara ulaşması mümkündür.
Abonelik bedeli karşılığı yararlanılan sistem
TCK 243/2'ye göre fiillerin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi hâlinde ceza yarı oranına kadar indirilir. Komşunun internet aboneliği tam da böyle bir hizmettir: bedeli ödenen, bir internet sağlayıcısı üzerinden sunulan bir bağlantı. İndirimin uygulanıp uygulanmayacağı hâkimin takdirinde; ceza yine de bir yıla kadar hapis ya da adli para cezasından başlıyor.
Ağdaki veriye dokunmak ve trafiği izlemek
Şifreyi kırdıktan sonra ağın içinde ne yapıldığı cezayı belirler. Bağlandıktan sonra router ayarlarını değiştirmek, şifreyi sıfırlamak ya da sahibini ağdan atmak sistemin işleyişini engellemek anlamına geliyorsa TCK 244/1 devreye girer; bir yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Ağdaki verileri bozmak, değiştirmek ya da erişilmez kılmak 244/2'de altı aydan üç yıla kadar hapistir. Verilerin yok olması ya da değişmesi sonucunu doğuran girişte 243/3 uygulanır (altı aydan iki yıla kadar hapis).
Sisteme girmeden, teknik araçlarla veri nakillerini hukuka aykırı biçimde izleyen kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis alır (TCK 243/4). Komşunun cihazları arasındaki trafiği yakalayan, kamera kayıtlarına bakan ya da ortak ağda dosya paylaşımlarını gören biri için bu madde ve kişisel veri maddeleri (TCK 136) birlikte okunur. Ayrıca özel hayata ilişkin görüntüler elde edilirse TCK 134 de gündeme gelir.
Şifre kırma programları ayrı bir risk taşır. TCK 245/A, münhasıran bilişim suçlarını işlemek için yapılmış bir cihaz, program ya da şifreyi imal eden, satan, satın alan, başkasına veren veya bulunduran kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır. “Bunu sadece deneme yaptım” demek yetmez; programın amacı ve nasıl kullanıldığı delillerle incelenir.
Varsayımsal bir örnek
Varsayımsal bir örnek düşünelim: apartmanda oturan biri, evinin interneti kesilince alt kattaki komşunun ağını şifre kırma uygulamasıyla çözüyor ve iki ay boyunca bağlı kalıyor. Komşu, internet hızının düştüğünü fark edip modem arayüzünde bilinmeyen bir cihaz görüyor, sağlayıcıdan bağlantı kayıtlarını alıyor ve savcılığa gidiyor. Soruşturmada şunlar tartılır: cihaz kime ait, bağlantı kaç kez ve ne kadar süre yapılmış, ağın içindeki dosyalara ya da cihazlara erişilmiş mi, şifrenin nasıl öğrenildiği ve bunun kast gösterip göstermediği. İzinle verildiğini gösteren bir mesaj varsa tablo değişir. Sonucu önceden söylemek mümkün değil.
Kasıt ve yanılgı meselesi
Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır (TCK 21). Kast, unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Telefonun daha önce paylaşılan bir şifreyle otomatik bağlanması, misafir ağının herkese açık sanılması ya da komşunun bir keresinde “kullan” demesi bu bakımdan önem taşır. Bilgisayar programıyla yapılan şifre kırma ise kastın en açık göstergesi sayılır. Savunmada hangi tarihlerde, hangi cihazla, hangi gerekçeyle bağlanıldığını net anlatmak gerekir.
Ağınız kullanıldıysa: sizin yapacaklarınız
Kendi wifi ağınızın izinsiz kullanıldığını düşünüyorsanız önce modem arayüzünden bağlı cihaz listesine bakın, ekran görüntüsünü alın, şifreyi güçlü bir şifreyle değiştirin ve internet sağlayıcınızdan geçmiş bağlantı kayıtlarını isteyin. Sonra Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa suç duyurusu yapın. Ağınızı başkasının kullanması sizi suçtan sorumlu kılmaz: ceza sorumluluğu şahsidir (TCK 20). Ama ağınızdan işlenen bir suç için ilk sorgulanan kişi çoğunlukla abonedir; bu yüzden hangi cihazların bağlandığını ve şifrenizi kimin bildiğini belgeleyebilmeniz işe yarar. Şüpheli konumuna düşerseniz bilişim suçlarında gözaltı yazısına bakın.
Yargılama, süreler, ceza ertelemesi
243'ün üst sınırı bir yıl olduğundan dava asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m. 11) ve dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Bu suç uzlaştırma kapsamında sayılmamıştır (CMK 253). Yaptırım hapis olarak belirlenirse, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması düşünülebilir (CMK 231); adli sicile işlenip işlenmeyeceği bu seçeneğin uygulanıp uygulanmadığına bağlıdır. Bilişim suçlarında HAGB ve ertelenme yazılarında ayrıntı var.
Sık yapılan hatalar
Birinci hata, “nasılsa kimse bilmez” diye uzun süre bağlı kalmak: sağlayıcının bağlantı kayıtları cihazın MAC adresini ve zamanı gösterir. İkincisi, komşuyla tartışma çıkınca şifreyi kırdığını itiraf etmek; ifade tutanağa geçer. Üçüncüsü, şifre kırma programını bilgisayarda tutmak: aynı dosyada ayrı bir suç tanımı daha. Dördüncüsü, ağdaki cihazlara gözatıp kamera kaydı izlemek; en ağır sonuç buradan doğar. İfadeye çağrıldıysanız önce avukatla görüşün, susma hakkı sizindir.
Durumunuzu konuşmak için
Komşuyla anlaşmazlık ya da bir hata, kimi zaman ciddi bir soruşturmaya dönüşebilir; kimi zaman da kolayca çözülür. Hangisinin sizin için geçerli olduğunu belirleyen dosyadaki ayrıntılardır. Durumunuzu anlatmak için iletişim sayfasındaki numaradan arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Genel çerçeve için bilişim sistemine girme suçu yazısına ve ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Komşunun wifisine şifresini kırarak bağlanırsam ne olur?
Komşunuz şikâyet ederse hakkınızda bilişim sistemine girme suçundan soruşturma yapılır. Ceza bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 243/1). Ağdaki cihazlara ulaştıysanız ya da trafiği izlediyseniz başka maddeler devreye girer.
Komşu şifreyi kendisi verdiyse sonradan şikâyet edebilir mi?
Şifreyi gönüllü verdiyse bağlanma izinli sayılır ve girişin hukuka aykırılığı yoktur. Ancak izin belirli bir amaç ya da süre ile verilmişse, bunun dışına çıkan kullanım tartışmalı hâle gelebilir. İznin kanıtı olarak mesajlar ve tanık beyanı önem kazanır.
Açık wifi ağına bağlanmak suç olur mu?
Şifresiz ve herkese açık bırakılmış ağa bağlanmak, girişin hukuka aykırı olması şartını taşımaz; kural olarak suç değildir. Bir mekânın misafir ağına sınırsız ve süreli bağlanmak ya da ağdaki cihazlara erişmek farklı değerlendirilebilir.
Komşum benim ağımı kullanıp suç işlerse sorumlu olur muyum?
Ceza sorumluluğu şahsidir; kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz (TCK 20). Ağınızdan işlenen bir suçta ilk şüpheli çoğunlukla abone olarak görünür, bu yüzden ağınızı kimin kullandığını ispatlayabilmek önemlidir. Şifrenizi değiştirmek ve gerekirse suç duyurusunda bulunmak savunmanızı güçlendirir.
Bu suç için uzlaşma ya da önödeme olur mu?
TCK 243 CMK 253'te sayılan uzlaştırma kapsamında değildir ve suçun üst sınırı altı ayı aştığı için önödeme (TCK 75) de uygulanmaz. Hâkim cezayı verirse, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231) gündeme gelebilir.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 20, 21, 66, 75, 134, 136, 243, 244, 245/A
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231, 253
- 5235 sayılı Kanun m. 11
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; yazının tarihine dikkat edin.