AnyDesk ve uzaktan erişim programlarıyla dolandırıcılık

Telefonunuz çalıyor, arayan kendini bankanızın güvenlik birimi olarak tanıtıyor ve hesabınızda şüpheli bir işlem olduğunu söylüyor. "Sizi korumak için telefonunuza bir program kuralım." O program AnyDesk ya da benzeri bir uzaktan erişim uygulaması. Birkaç dakika sonra hesabınız boş. Bu fiil nitelikli dolandırıcılıktır: kendini banka çalışanı gibi tanıtmak ve bilişim sistemini araç yapmak TCK 158/1-l ve f bentlerine girer, hapis cezası dört yıldan on yıla kadardır. Ceza uzun vadeli bir konu; asıl acele edilecek şey paranın peşine düşmek.

İlk saatte yapılacaklar

Bankanın müşteri hizmetlerini kartınızın arkasındaki ya da uygulamadaki resmî numaradan arayın. Arayan kişinin verdiği numarayı kullanmayın. İşlemin dolandırıcılık olduğunu söyleyin, kart ve hesabın kapatılmasını isteyin, bildirimin kayıt numarasını yazın. Sonra telefonu internetten ayırın (uçak modu), programı silmeden önce ekranın görüntüsünü alın: programın kimlik kodu, bağlantı saati, gelen SMS'ler dolandırıcıyı bulmak için tek malzemeniz olabilir. İnternet bankacılığı ve e-posta şifrelerini başka bir cihazdan değiştirin.

Kanun burada size gerçek bir araç veriyor. CMK 128/A uyarınca nitelikli dolandırıcılık (158/1-f ve l) ya da kart kötüye kullanma şüphesinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, işleme konu hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Askıya almayı kurum yapar ve hemen başsavcılığa bildirir. Para başka bir mali kuruma aktarılmışsa o kuruma da gecikmeksizin haber verilir. Hesap sahibi askıya almanın kaldırılmasını savcılıktan isteyebilir, savcı yirmi dört saat içinde karar verir. Kanun "karar verilebilir" diyor, yani bu bir zorunluluk değil, bankanın takdiri; o yüzden bildirimin açık ve hemen yapılması fark yaratır. Elkoyma da mümkün: hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle; savcı emriyle yapılan elkoyma yirmi dört saatte hâkime sunulur, hâkim kırk sekiz saatte açıklamazsa kendiliğinden kalkar. Elkonulan para mağdura aitse soruşturma aşamasında bile iade edilebilir (128/A/5).

Hangi suçlar oluşur

Dolandırıcılığın temel hâli TCK 157'de bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıdır. AnyDesk olaylarında ise genelde iki nitelikli hâl birlikte görülür. Birincisi, failin kendini banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması (158/1-l). İkincisi, bilişim sistemlerinin ya da bankaların araç olarak kullanılması (158/1-f). Her ikisinde de hapis cezasının alt sınırı dört yıldır, üst sınır on yıl. Adli para cezası beşbin güne kadar çıkar ve miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Gün sayısı ve miktar mahkemece belirlenir.

Uzaktan erişimle telefonunuza girilmişse TCK 243 de gündeme gelir: bilişim sistemine hukuka aykırı giren ya da orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Kartınızın bilgileriyle harcama yapıldıysa 245/1 devreye girer, yani üç yıldan altı yıla kadar hapis. Bu suçların aynı eylemde birleşip birleşmediği, mahkemenin TCK 44 ve 43'e göre yapacağı değerlendirmeyle çıkar; hangi maddeden ne kadar ceza verileceğini iddianameyi görmeden söylemek yanlış olur.

Fail ağı büyüdükçe ceza da büyür. Dolandırıcılığın üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi bir kat artırır (158/3). Yine de dava ağır cezaya gitmez: ağır ceza mahkemesi on yıldan fazla hapis gerektiren suçlara bakar ve görev belirlenirken artırım nedenleri hesaba katılmaz (5235 sayılı Kanun m. 12, 14). Nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür.

Şikâyet nereye yapılır

Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da en yakın karakola yapılır, yazılı olabilir, sözlü anlatıp tutanağa da geçirilebilir (CMK 158). Dilekçede olayın saat sırası, arayan numara, kurulan programın adı, kimlik kodu, işlemin yapıldığı hesap, IBAN'lar, dekontlar ve bankaya yaptığınız bildirimin numarası bulunsun. Yetki konusunda iyi haber var: bilişim sistemleri ve bankalar araç olarak kullanılarak işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (CMK 12/6). Yani başka bir ilde olan failin peşinden o ile gitmeniz gerekmez.

Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK 173). Bu süre kısadır; tebligatı atlamayın.

Paranın gittiği hesabın sahibi kim

Soruşturmanın omurgası genelde IBAN'lardır. Savcılık, paranın gittiği hesapların sahiplerini bankalardan sorar, hesap açılış belgelerini, giriş yapılan IP adreslerini ve para çekilen ATM'lerin kamera kayıtlarını ister. Hesap sahibi her zaman gerçek fail olmayabilir. Karşılığında küçük bir pay alıp hesabını kullandıran biri ya da kimliği çalınmış bir kişi olabilir. Böyle biri şüpheli olarak ifadeye çağrılır ve hesabı neden, kime, hangi karşılıkla verdiğini anlatmak zorunda kalır.

Burada Temmuz 2026'da gelen bir değişiklik var. TCK 158/4'e göre dolandırıcılığa katılım, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermekle sınırlıysa, ceza yarı oranında indirilir. Yani hesabını kullandıran kişi tamamen cezasız kalmıyor, ama asıl failden farklı bir yerde duruyor. Hesaba bakan mağdur için bunun anlamı şu: kimin adına açılmış olursa olsun, o hesaptaki parayı donduracak adımı atmak sizin hızınıza bağlı.

Delil olarak saklanacaklar

Dilekçeye eklemek üzere şunları bir klasörde toplayın: arama kaydının ekran görüntüsü (numara ve saat), bankanın size gönderdiği bütün SMS ve bildirimler, programın kimlik kodunu gösteren ekran görüntüsü, işlem dekontları ve hesap ekstresi. Dolandırıcıyla yazışma varsa onu da silmeyin. Telefonu kolluğa teslim etmeniz istenirse, kopyasının alınması için bir adli bilişim incelemesi yapılır; bu sırada cihazı kullanmaya devam etmemek en güvenlisi.

Banka sorumlu mu

Ceza şikâyetinden bağımsız olarak bankaya yazılı itiraz vermek de gerekir. Bankanın hukuki sorumluluğu, işlemin sizin hangi adımlarınızla onaylandığına ve güvenlik süreçlerinin işleyişine bağlı. Bu ayrı bir konu ve internet bankacılığı dolandırıcılığında bankanın sorumluluğu yazısında ayrıca ele alındı.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: bir kişi akşam saatinde "banka güvenlik birimi" diye aranıyor, hesabın ele geçirildiğini söyleyen arayanın yönlendirmesiyle uygulama mağazasından bir uzaktan erişim programı kuruyor ve ekrandaki kodu veriyor. On beş dakika içinde hesaptan üç ayrı IBAN'a para gidiyor. Kişi ertesi sabah şikâyet ediyor. Bu durumda savcılığın ilk işi, üç IBAN'ın hangi bankalarda ve kimler adına açıldığını istemek, programın bağlantı kayıtlarını bankadan ve operatörden almak olur. Paranın bir kısmının hâlâ hesapta kalması ya da hareketin hızlı bildirilmesi sonuca etki edebilir, ama bu bir tahmin değil; bu tür dosyalarda tartılan etkenlerin sıralanması.

Sık yapılan hatalar

İlk hata utanmak. Arayanlar ikna işini bilir, numara ekranda bankanınki gibi bile görünebilir. Utanç şikâyeti geciktirir, gecikme de parayı uzaklaştırır. İkinci hata, telefonu sıfırlamak ya da programı kaldırmadan önce kayıtları saklamamak. Üçüncüsü, dolandırıcının "iade edeceğiz, şu kodu söyleyin" ısrarına uymak: ikinci bir işlemle kaybı büyütürsünüz. Dördüncüsü de kendi hesabınıza yatan parayı, kime ait olduğunu bilmeden başka hesaba aktarmak; bu, kendinizi de şüpheli konumuna sokabilir.

Dosyanız için

Her olayın hesap hareketleri ve zamanlaması ayrıdır; hangi maddelerin uygulanacağı, askıya alma sürecinin nerede olduğu ve hangi kurumlara yazı gönderileceği dosyaya bakılarak belirlenir. Durumunuzu anlatmak için iletişim sayfasındaki numaradan arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Para yakın zamanda gitmişse bir günün bile önemi var: askıya alma süresi kırk sekiz saatle sınırlı. Daha fazla bilgi için ceza hukuku sayfasına bakabilir, benzer olaylar için SMS linkine tıklayınca hesap boşalması ve bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık cezası yazılarına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dayanak mevzuat

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 43, 44, 66, 157, 158, 243, 245
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 12, 128/A, 158, 173
• 5235 sayılı Kanun m. 12, 14

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; yazının tarihine dikkat edin.